หลายคนที่เริ่มเทรด Forex มักได้ยินคำแนะนำว่า ต้องทบทวนการเทรดเป็นประจำ แต่พอถึงเวลาจริงกลับไม่รู้ว่าจะทบทวนอะไร เปิดดูกราฟเฉยๆ ไม่กี่นาทีแล้วก็ปิดไป สุดท้ายก็ไม่ได้เรียนรู้อะไรเพิ่ม ทั้งที่จริงแล้วการทบทวนรายสัปดาห์คือหนึ่งในกิจกรรมที่ทรงพลังที่สุดสำหรับคนที่อยากพัฒนาฝีมือการเทรด ขอแค่ทำให้ถูกวิธี
ทำไมต้องเป็นรายสัปดาห์ ไม่ใช่รายวัน
การทบทวนทุกวันมีข้อเสียคือ เรายังอยู่ใกล้กับอารมณ์ของการเทรดวันนั้นมากเกินไป ถ้าวันนี้ขาดทุน เราอาจมองทุกอย่างในแง่ลบเกินจริง ถ้าวันนี้กำไร เราอาจมองข้ามจุดผิดพลาดเล็กๆ ไปเฉยๆ
การทบทวนแบบรายสัปดาห์ช่วยให้เรามีระยะห่างพอสมควร มองเห็นภาพรวมของพฤติกรรมการเทรดตลอดทั้งสัปดาห์ ว่ามีรูปแบบอะไรเกิดขึ้นซ้ำๆ บ้าง เช่น เข้าไม้เร็วเกินไปในวันจันทร์ทุกสัปดาห์ หรือขยับ Stop Loss บ่อยในช่วงบ่าย สิ่งเหล่านี้จะมองไม่เห็นถ้าดูแค่ไม้ต่อไม้ในแต่ละวัน
การทบทวนรายสัปดาห์จึงเหมาะกับการมองหาแพทเทิร์นพฤติกรรม มากกว่าการจับผิดไม้ใดไม้หนึ่ง
โครงสร้าง 30 นาทีที่ใช้ได้จริง
เวลา 30 นาทีฟังดูสั้น แต่ถ้าแบ่งสัดส่วนให้ดี ก็เพียงพอสำหรับการทบทวนที่มีคุณภาพ ลองแบ่งเป็นช่วงดังนี้
ช่วงแรก ประมาณ 10 นาที ใช้ดูภาพรวมตัวเลข เช่น จำนวนไม้ที่เทรดทั้งหมด จำนวนไม้ที่ได้กำไรกับขาดทุน ผลรวมกำไรขาดทุนของสัปดาห์ และขนาดความเสี่ยงต่อไม้ว่ายังอยู่ในกรอบที่วางแผนไว้หรือไม่ ขั้นตอนนี้เป็นการเช็กตัวเลข ไม่ต้องตีความอะไรมาก
ช่วงที่สอง ประมาณ 15 นาที ใช้ดูไม้ที่น่าสนใจเป็นพิเศษ คือไม้ที่ขาดทุนมากที่สุดในสัปดาห์ และไม้ที่กำไรมากที่สุดในสัปดาห์ ลองย้อนกลับไปดูว่าตอนเข้าไม้นั้น เราคิดอะไรอยู่ ทำตามแผนที่วางไว้หรือเทรดตามอารมณ์ ขั้นตอนนี้สำคัญที่สุด เพราะเป็นจุดที่เราจะเห็นบทเรียนชัดเจนที่สุด
ช่วงสุดท้าย ประมาณ 5 นาที ใช้สรุปเป็นข้อความสั้นๆ ว่าสัปดาห์นี้เรียนรู้อะไร และสัปดาห์หน้าจะปรับอะไรหนึ่งอย่าง ไม่ต้องปรับหลายอย่างพร้อมกัน เพราะจะทำให้สับสนและวัดผลไม่ได้ว่าอะไรช่วยจริง
สิ่งที่ควรมองหา ไม่ใช่แค่กำไรขาดทุน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการทบทวนรายสัปดาห์คือ การตัดสินความสำเร็จจากตัวเลขกำไรขาดทุนอย่างเดียว ซึ่งเป็นวิธีคิดที่อันตราย เพราะบางสัปดาห์เราอาจทำตามแผนทุกอย่างถูกต้อง แต่ตลาดไม่เอื้อ ก็ขาดทุนได้ ในขณะที่บางสัปดาห์เราทำผิดแผนหลายครั้งแต่โชคดีได้กำไร
สิ่งที่ควรมองหาจริงๆ คือ ความสม่ำเสมอของการทำตามแผน ไม่ใช่ผลลัพธ์ปลายทาง ลองถามตัวเองว่า
สัปดาห์นี้เข้าไม้ตามเงื่อนไขที่วางไว้ล่วงหน้าหรือไม่ หรือเข้าเพราะรู้สึกว่าตลาดกำลังจะไป
สัปดาห์นี้มีการขยับ Stop Loss หนีราคาบ้างหรือไม่ และถ้ามี เกิดจากอะไร
สัปดาห์นี้ขนาดล็อตที่ใช้สอดคล้องกับเงินทุนและความเสี่ยงที่ยอมรับได้หรือไม่
สัปดาห์นี้มีช่วงเวลาไหนที่เทรดเพราะอยากเอาคืนจากไม้ก่อนหน้าหรือไม่
คำถามเหล่านี้จะช่วยให้เราเห็นภาพพฤติกรรม ซึ่งเป็นสิ่งที่เราควบคุมได้ ต่างจากผลกำไรขาดทุนที่ควบคุมโดยตรงไม่ได้เต็มร้อย
ข้อผิดพลาดที่ทำให้การทบทวนไม่ได้ผล
หลายคนทบทวนการเทรดแล้วไม่ได้ประโยชน์ เพราะติดกับดักบางอย่างโดยไม่รู้ตัว
ข้อแรก ทบทวนแบบจับผิดตัวเองมากเกินไป จนรู้สึกแย่กับทุกไม้ที่ขาดทุน ทั้งที่ขาดทุนบางไม้เป็นเรื่องปกติของระบบที่ทำตามแผนถูกต้องแล้ว การทบทวนที่ดีควรแยกให้ออกระหว่าง ขาดทุนที่เกิดจากทำผิดแผน กับขาดทุนที่เกิดจากทำถูกแผนแต่ตลาดไม่เป็นใจ
ข้อสอง ทบทวนแล้วไม่จดอะไรไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ทำให้สัปดาห์ถัดไปลืมสิ่งที่ตั้งใจจะปรับ การเขียนสรุปสั้นๆ ไว้ในสมุดหรือไฟล์ที่เปิดดูได้ง่าย จะช่วยให้เราเห็นพัฒนาการของตัวเองในระยะยาว
ข้อสาม ตั้งเป้าปรับปรุงหลายเรื่องพร้อมกัน เช่น จะหยุดขยับ Stop Loss พร้อมกับจะเปลี่ยน Timeframe พร้อมกับจะลดจำนวนคู่เงินที่เทรด การเปลี่ยนแปลงพร้อมกันหลายอย่างทำให้วัดผลไม่ได้ว่าอะไรคือสาเหตุที่ทำให้ดีขึ้นหรือแย่ลง ควรเลือกปรับทีละเรื่อง แล้วค่อยดูผลในสัปดาห์ถัดไป
ทำให้การทบทวนกลายเป็นนิสัย
การทบทวน 30 นาทีจะมีประโยชน์จริง ก็ต่อเมื่อทำอย่างสม่ำเสมอ ไม่ใช่ทำบ้างไม่ทำบ้าง วิธีที่ช่วยได้คือการกำหนดวันและเวลาตายตัว เช่น ทุกเย็นวันศุกร์หลังตลาดปิด หรือเช้าวันเสาร์ก่อนเริ่มกิจกรรมอื่น เพื่อให้มันกลายเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตร ไม่ใช่สิ่งที่ต้องนึกขึ้นได้เอง
อีกวิธีที่ช่วยได้คือการใช้แบบฟอร์มทบทวนที่เหมือนเดิมทุกสัปดาห์ เช่น ชุดคำถามเดียวกันที่พูดถึงไปข้างต้น การมีโครงสร้างตายตัวจะช่วยลดเวลาที่ใช้คิดว่าจะทบทวนอะไร และทำให้เปรียบเทียบข้อมูลระหว่างสัปดาห์ได้ง่ายขึ้น
สำหรับคนที่เพิ่งเริ่มต้น อาจรู้สึกว่าการทบทวนเป็นเรื่องยุ่งยากและไม่เห็นผลทันที แต่ถ้าทำต่อเนื่องสักสองสามเดือน จะเริ่มเห็นแพทเทิร์นของตัวเองชัดขึ้นเรื่อยๆ และนั่นคือจุดเริ่มต้นของการพัฒนาฝีมือที่แท้จริง เพราะตลาดเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา แต่พฤติกรรมของเราเองคือสิ่งที่เราปรับปรุงได้ตรงที่สุด
การเทรดมีความเสี่ยงและมีโอกาสขาดทุนได้เสมอ การทบทวนที่ดีช่วยลดความผิดพลาดซ้ำ แต่ไม่ได้การันตีผลกำไรแต่อย่างใด ผู้ที่สนใจพื้นฐานการเทรดและการบริหารความเสี่ยงอย่างถูกต้อง สามารถเข้าร่วมสัมมนาฟรีกับ Welseminar เพื่อเรียนรู้แนวทางที่เป็นระบบมากขึ้นได้เช่นกัน
_ภาพ: Photo by RDNE Stock project on Pexels (https://www.pexels.com/photo/a-person-writing-on-calendar-6172482/)_
